Is vier centra niet te veel?

Is vier centra niet te veel?

De Regeling Protonentherapie voorziet in een verantwoorde introductie van protonentherapie met optimale bereikbaarheid voor patiënten in heel Nederland.

Geplande capaciteit en benodigde capaciteit


De Regeling Protonentherapie is vastgesteld door het Ministerie van VWS voorziet in een totale capaciteit van 2.200 patiënten per jaar. Deze regeling geldt tot en met 2020. Daarna zal opnieuw bekeken worden of deze capaciteit voldoende is.

De Commissie Radiotherapie van de Gezondheisraad heeft in 2009 een rapport uitgebracht waarin de indicaties en de benodigde capaciteit zijn beschreven (Signalement Protonenbestraling). In dit rapport heeft men berekend dat de maximaal benodigde capaciteit 7.000 patiënten per jaar bedraagt. Bij deze berekening is uitgegaan van de kankerincidentie (aantal nieuwe gevallen van kanker per jaar) van de Nederlandse Kanker Registratie 2005. Naar verwachting zal de kankerincidentie per jaar met ongeveer 3% per jaar toenemen (KWF-Rapport: Kanker in Nederland tot 2020: Trends en prognoses). Dit betekent dat er in 2020 maximaal 10.000 patienten in aanmerking komen voor protonentherapie. De geplande capaciteit volgens de Regeling Protonentherapie bedraagt in 2020 minder dan 25% van de benodigde capaciteit.

Het College voor Zorgverzekeringen (CvZ) heeft onderzocht of er voldoende wetenschappelijk bewijs voor de toepassing van protonentherapie bij patienten met kanker. Op basis van de beschikbare gegevens heeft het CvZ positief geadviseerd over de zogenaamde standaardindicaties (circa 250 patienten per jaar). Daarnaast heeft het CvZ positief geadviseerd over vier zogenaamde model-based indicaties (circa 3.200 patienten). Deze indicaties vallen hiermee onder de verzekerde zorg. Het CvZ heeft de meerwaarde van de andere indicaties die zijn genoemd in het Signalement Protonenbestraling van de Gezondheidsraad nog niet onderzocht. Concreet betekent dit dat rekening houdend met een groei in de kankerincidentie van 3% er in 2020 circa 5.000 patienten zullen zijn met een indicatie voor protonentherapie die valt onder verzekerde zorg (zie figuur).

Verhouding geplande capaciteit (rood) en benodigde capaciteit. Verhouding geplande capaciteit (rood) en benodigde capaciteit.

Geplande capaciteit in verhouding tot totaal aantal radiotherapie behandelingen


Het totaal aantal radiotherapie behandelingen in Nederland bedraagt in 2013 ongeveer 50.000 per jaar. Indien rekening wordt gehouden met de eerdergenoemde groei van 3% zal het totaal aantal behandelingen in 2020 uitkomen op ongeveer 61.500 patienten per jaar. De geplande capaciteit voor protonentherapie zal dan ongeveer 3.5% bedragen van het totaal aantal radiotherapie behandelingen (zie figuur).

Verhouding geplande capaciteit protonen ten opzichte van totaal aantal radiotherapie behandelingen in Nederland. Verhouding geplande capaciteit protonen ten opzichte van totaal aantal radiotherapie behandelingen in Nederland.

Is 4 centra niet te veel?


Het aantal patienten dat in een protonencentrum kan worden behandeld bedraagt maximaal ongeveer 600 patienten per jaar. Om de geplande capaciteit te kunnen halen zijn er dus minimaal vier centra nodig. De geplande capaciteit van 2.200 patienten ligt ruim onder de benodigde capaciteit zoals is aangegeven in het Rapport van de Gezondheidsraad. De geplande capaciteit bedraagt slechts 3.5% van het totaal aantal radiotherapiebehandelingen per jaar. Dit is net iets meer dan de verwachte jaarlijkse groei van 3% per jaar.

De vier centra zijn geografisch optimaal verdeeld over Nederland, waardoor:

  1. Protonentherapie goed toegankelijk wordt voor alle patienten met kanker in Nederland die hiervoor in aanmerking komen;
  2. Regionale samenwerking met andere radiotherapie instituten gemakkelijker wordt;
  3. De reistijden voor patienten korter zijn waardoor zij poliklinisch kunnen worden behandeld;
  4. De reiskosten worden verminderd.
  5. De directe betrokkenheid van een groot aantal radiotherapie-instellingen zal leiden tot een kosteneffectieve introductie en een bundeling van krachten om protonentherapie verder te verbeteren.

Conclusie


De Regeling Protonentherapie met vier centra voorziet in een verantwoorde en optimale introductie van protonentherapie in Nederland.