Wat is protonentherapie?

Wat is protonentherapie?

Bij elke vorm van bestraling is het uitgangspunt dat de tumor zo goed mogelijk wordt bestraald en het omliggende gezonde weefsel zo veel mogelijk wordt gespaard. Bij een aantal tumoren is het lastig om een goede balans te vinden in vernietiging van de tumor en ontzien van gezond weefsel. Protonentherapie (bestraling met protonen) kan bij deze tumoren uitkomst bieden.

Bestraling met protonen is een vorm van radiotherapie (voor een toelichting klik hieronder op 'Wat is radiotherapie?'). In tegenstelling tot de bestraling met fotonen wordt hier gebruik gemaakt van deeltjes. Deze deeltjes (de protonen) zijn bouwstenen van atoomkernen en zo klein dat ze niet zichtbaar zijn.

Wat is radiotherapie?

Radiotherapie is de behandeling van (meestal) kanker met straling. Radiotherapie wordt ook wel bestraling genoemd.
Er zijn verschillende vormen van bestraling, waarbij elke vorm gebruik maakt van een andere soort straling, namelijk:

  • Fotonenstraling
    De meest gebruikte vorm van radiotherapie is bestraling met fotonen.  Bestraling met fotonenstraling is vergelijkbaar met röntgenstraling (vooral bekend van röntgenfoto’s en CT-scans), alleen hebben de fotonen een veel hogere energie (doordringbaarheid).
    In Nederland worden jaarlijks ongeveer 50.000 patiënten in- of uitwendig behandeld met fotonen.
  • Elektronenstraling
    Elektronen zijn deeltjes met een negatieve lading en een zeer gering gewicht. Door hun lading en geringe gewicht is hun doordringbaarheid (veel) geringer dan fotonen. Deze elektronenstraling wordt toegepast bij oppervlakkige tumoren zoals huidtumoren.

Radiotherapie is een plaatselijke behandeling, dat wil zeggen dat alleen de tumor of het deel van het lichaam waar de tumor en/of uitzaaiingen zitten, wordt bestraald.
Het doel van de bestraling is het vernietigen van de kankercellen. Door de straling beschadigt het erfelijk materiaal (het DNA) in de cel. Wanneer deze DNA-schade ernstig genoeg is, kunnen de kankercellen niet meer delen en sterven ze af.

Op de afdeling Radiotherapie van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) wordt  gebruik gemaakt van geavanceerde bestralingstechnieken, waaronder de bovengenoemde met fotonen-  en elektronen bestraling . Eind 2017 zal daar bestraling met protonen aan worden toegevoegd. Patiënten kunnen hiervoor terecht in het UMC Groningen Protonen Therapie Centrum (UMC GPTC), onderdeel van de afdeling Radiotherapie van het UMCG.

Verschil in dosering bij een fotonenplan en een protonenplan. Verschil in dosering bij een fotonenplan en een protonenplan.

Om na te gaan of bestraling met protonen de patiënt voordelen biedt, wordt eerst een individueel vergelijkingsplan gemaakt. Individueel, omdat de bestralingen worden nagebootst met CT-scans die eerder van de patiënt gemaakt zijn. Hiermee worden twee bestralingen nagebootst op de computer: één met fotonenstraling en één met protonenstraling.
Pas als de kans op bijwerkingen met protonentherapie beduidend lager is dan de kans op bijwerkingen met fotonen wordt gekozen voor een bestraling met protonen. 

Tevreden over deze pagina? Zo niet, dan horen wij graag welke opmerkingen of vragen u heeft.

Feedback formulier
  • ?